Tętno podczas biegania - jak je odczytywać i planować trening z COROS?

Tętno podczas biegania - jak je odczytywać i planować trening z COROS?

Patrzysz na zegarek: tempo spokojne, a tętno wyższe niż zwykle. Innym razem biegniesz szybciej i serce zachowuje się zaskakująco spokojnie. Czy pierwszy trening był słaby? Czy drugi oznacza nagły skok formy?

Niekoniecznie.

Tętno nie jest oceną treningu. Pokazuje, jak organizm reaguje na wysiłek w danym momencie. Dlatego może być jednym z najbardziej użytecznych parametrów podczas biegania - pod warunkiem, że nie patrzysz na nie bez kontekstu.

O czym właściwie mówi tętno podczas biegu?

Kiedy zaczynasz biec, mięśnie potrzebują więcej tlenu i energii. Serce przyspiesza, żeby dostarczyć im więcej krwi. Im większy wysiłek, tym zazwyczaj wyższe tętno.

Ale wpływają na nie również temperatura, nawodnienie, stres, kofeina, sen, wcześniejsze treningi, infekcja, wysokość czy nachylenie terenu.

Dlatego tempo 5:30 min/km jednego dnia może oznaczać 140 uderzeń na minutę, a kilka dni później 150. Nie musi to oznaczać pogorszenia formy. Ten sam bieg może po prostu wymagać dziś od organizmu trochę więcej.

Strefy tętna - co dzieje się w organizmie?

COROS EvoLab wykorzystuje spersonalizowane strefy oparte na tętnie progowym, dzięki czemu zakresy mogą być lepiej dopasowane do aktualnej formy.

W systemie COROS wygląda to tak:

  • Strefa 1 - regeneracja: bardzo lekki wysiłek, rozgrzewka, schłodzenie i aktywna regeneracja.

  • Strefa 2 - wytrzymałość tlenowa: swobodny bieg, podczas którego nadal możesz rozmawiać. Tu zwykle wypadają easy runy i spokojne długie wybiegania.

  • Strefa 3 - moc tlenowa: oddech przyspiesza, ale wysiłek nadal pozostaje kontrolowany.

  • Strefa 4 - próg: mocny bieg, wykorzystywany m.in. w treningach progowych i dłuższych interwałach.

  • Strefa 5 - wytrzymałość beztlenowa: wysiłek powyżej progu, m.in. krótsze interwały rozwijające VO₂max.

  • Strefa 6 - moc beztlenowa: bardzo wysoka intensywność na krótkie odcinki.

Żadna strefa nie jest „najlepsza”. Każda odpowiada innemu rodzajowi treningu.

Dlaczego spokojne biegi powinny być naprawdę spokojne?

To częsty problem: easy run, który po kilku kilometrach przestaje być easy.

Nogi czują się dobrze, więc tempo rośnie. Potem tętno. Zamiast spokojnego biegu wychodzi jednostka średnio mocna - za ciężka na regenerację, ale niekoniecznie wystarczająco konkretna, żeby zastąpić trening jakościowy.

Duża część treningu wytrzymałościowego wykonywana jest przy niskiej intensywności, a mocniejsze bodźce zajmują mniejszą część planu. Jeśli każdy bieg jest „trochę mocny”, trudno później zrobić naprawdę dobry mocny trening.

Dlatego podczas easy runu tętno może pełnić rolę hamulca dla ambicji. Nie musisz pilnować każdego uderzenia. Wystarczy zauważyć moment, kiedy spokojny bieg przestaje być spokojny.

Czy tętno powinno być cały czas takie samo?

Nie. Serce nie działa jak tempomat.

Na podbiegu tętno wzrośnie, na zbiegu może spaść, a po przyspieszeniu potrzebuje chwili, żeby odpowiedzieć na większy wysiłek. Przy krótkich interwałach możesz nawet skończyć odcinek, zanim tętno zdąży odpowiednio wzrosnąć.

Dlatego przy krótkich, mocnych treningach warto patrzeć również na tempo i odczucie wysiłku.

Inaczej wygląda spokojny, długi bieg. Jeśli przy podobnym tempie tętno stopniowo rośnie, może pojawiać się dryf sercowo-naczyniowy.

Biegniesz tak samo, a tętno rośnie. Co się dzieje?

Wyobraź sobie, że przez pierwszą godzinę biegniesz 6:00 min/km przy tętnie 135, a później podobne tempo oznacza już 145.

Wraz z trwaniem wysiłku rośnie temperatura ciała, zmienia się bilans płynów i narasta zmęczenie. Organizm może kompensować te zmiany szybszą pracą serca. Szczególnie dobrze widać to podczas biegania w upale i przy odwodnieniu.

Niewielki wzrost tętna podczas długiego biegu jest więc normalny.

Jeśli jednak tętno mocno rośnie, tempo spada, a wysiłek staje się wyraźnie trudniejszy, warto sprawdzić podstawy: początkowe tempo, nawodnienie i regenerację.

Podobnie, jeśli tętno jest nietypowo wysokie już od pierwszych minut. Słaby sen, stres, wysoka temperatura, odwodnienie czy ciężki poprzedni trening mogą sprawić, że organizm zareaguje inaczej niż zwykle.

Tętno nie powie Ci dokładnie, dlaczego tak się dzieje. Może jednak podpowiedzieć, że dziś warto odpuścić tempo.

Jak planować trening według tętna?

Nie warto biegać ze wzrokiem ciągle przyklejonym do nadgarstka. Tętno jest jednym z elementów układanki.

Przy spokojnych i długich biegach dobrze sprawdza się do kontrolowania intensywności. Przy treningu progowym pomaga sprawdzić, czy wysiłek rzeczywiście pozostaje w okolicy progu.

Przy krótkich interwałach tętno reaguje z opóźnieniem, dlatego więcej powiedzą tempo, długość odcinka i odczucie wysiłku.

Najprościej:

tempo mówi, jak szybko biegniesz, tętno - ile kosztuje to organizm, a odczucie wysiłku - jak ten wysiłek faktycznie odczuwasz.

Dopiero razem dają pełniejszy obraz treningu.

COROS: najpierw ustaw dobre strefy

Trening według tętna ma sens tylko wtedy, gdy strefy są dobrze ustawione. Jeśli próg albo tętno maksymalne są nietrafione, zegarek może błędnie klasyfikować intensywność treningu.

Tu przydaje się Running Fitness Test w COROS.

Test pomaga określić m.in. tętno progowe, tempo progowe i tętno maksymalne, dzięki czemu EvoLab może lepiej dopasować strefy do aktualnej kondycji.

COROS zaleca powtarzanie go mniej więcej co 12–16 tygodni albo po większej zmianie formy, np. dłuższej przerwie czy zakończeniu bloku treningowego.

Dzięki temu 150 bpm przestaje być przypadkową liczbą i zaczyna mieć znaczenie w odniesieniu do Twojej fizjologii.

Zegarek czy osobny czujnik tętna?

Zegarki COROS mierzą tętno optycznie z nadgarstka i podczas większości codziennych treningów jest to wygodne rozwiązanie.

Na odczyt mogą jednak wpływać m.in. ruch ręki, temperatura skóry, dopasowanie zegarka, pot czy tatuaże.

Jeśli mocniej opierasz trening na tętnie, warto rozważyć COROS Heart Rate Monitor noszony na ramieniu. Nadal korzysta z pomiaru optycznego, ale stabilniejsza pozycja sensora może dawać bardziej czytelne dane podczas ruchu.

Nie chodzi o zbieranie większej liczby danych. Chodzi o to, żeby te, na których podejmujesz decyzje, były użyteczne.

Patrz na trend, nie pojedynczą liczbę

Pojedyncze 152 bpm mówi niewiele.

Znacznie więcej dowiesz się, porównując podobne treningi:

  • czy przy tym samym tempie tętno jest z czasem niższe?

  • czy podczas długiego biegu rośnie szybciej niż zwykle?

  • czy spokojne rozbieganie nadal pozostaje spokojne?

  • jak organizm reaguje po ciężkim tygodniu?

  • co dzieje się z tętnem po słabej nocy albo podczas upału?

Właśnie do tego dobrze nadaje się COROS EvoLab - do obserwowania trendów i zestawiania tętna z tempem, obciążeniem treningowym, snem, HRV i regeneracją.

Dopiero taki kontekst pozwala ocenić, ile dany wysiłek naprawdę kosztował organizm.

Tętno ma pomagać w treningu, nie nim rządzić

Bieganie według tętna nie polega na panikowaniu, kiedy zegarek pokaże trzy uderzenia więcej niż plan.

Strefy nie są ścianami. Są narzędziem do rozumienia intensywności.

Czasem ważniejsze będzie tętno, innym razem tempo albo odczucie wysiłku. A czasem najważniejszą informacją będzie zwyczajnie to, że dziś wszystko idzie ciężej niż powinno.

COROS pomaga zebrać te sygnały w jednym miejscu. Reszta polega na tym, żeby nie tylko zobaczyć liczbę na ekranie, ale również zrozumieć, co mówi o Twoim organizmie właśnie dzisiaj.

 

Poprzedni Następny